De Nederlandse Zorgautoriteit stopt het experiment met bundelbekostiging voor fysio- en oefentherapie bij COPD. Door gewijzigde beleidsplannen en de benodigde inzet van zorgorganisaties wegen de verwachte voordelen volgens de NZa niet meer op tegen de uitvoering.
Het experiment was onderdeel van het traject Passende Aanspraak Fysio- en Oefentherapeutische Zorg, PAFOZ. Het moest laten zien of fysiotherapeuten en oefentherapeuten de zorg voor mensen met COPD anders konden organiseren en declareren.
Eén bedrag voor een behandeltraject
Binnen de bundelbekostiging zouden zorgaanbieders en zorgverzekeraars één bedrag afspreken voor een samenhangend behandeltraject. De vergoeding zou daardoor niet meer afhankelijk zijn van het aantal losse behandelingen.
Deze werkwijze moest behandelaren meer ruimte geven voor maatwerk, samenwerking, zelfmanagement en digitale ondersteuning. Ook moest het experiment duidelijk maken of deze bekostiging leidt tot betere zorguitkomsten en een doelmatiger gebruik van fysiotherapie.
Voorwaarden voor ruimere vergoeding ontbreken
De aanleiding voor het experiment is volgens de NZa weggevallen. Het Zorginstituut concludeerde in het eindadvies van PAFOZ dat nog niet aan de voorwaarden voor een ruimere vergoeding van fysio- en oefentherapie uit het basispakket is voldaan.
Er is onder meer meer duidelijkheid nodig over de kwaliteit, effectiviteit en gezondheidswinst van behandelingen. Zonder perspectief op een bredere aanpassing van de vergoeding heeft een landelijk experiment met een nieuwe bekostigingsvorm minder waarde.
Voortzetting zou daarnaast veel werk vragen van zorgverzekeraars, fysiotherapiepraktijken en leveranciers van declaratiesoftware. Zij zouden onder meer contracten, werkprocessen en systemen moeten aanpassen. De NZa vindt dat de verwachte opbrengsten niet meer opwegen tegen deze inzet.
Vergoeding van COPD-fysiotherapie blijft bestaan
Het beëindigen van het experiment betekent niet dat patiënten met COPD geen fysio- of oefentherapie meer vergoed krijgen. De verruiming die sinds 2025 geldt voor volwassenen met COPD in GOLD-stadium II of hoger staat los van de experimentele bundelbekostiging.
De verandering gaat over de manier waarop de zorg wordt betaald. De reguliere behandeling en vergoeding blijven vooralsnog via de bestaande regels lopen.
Tegenslag voor nieuwe bekostiging
Voor fysiotherapeuten en oefentherapeuten betekent het besluit dat er voorlopig geen landelijke ervaring wordt opgedaan met één vergoeding voor een volledig COPD-traject. De bestaande bekostiging per behandeling blijft daardoor leidend.
Het besluit lost ook de bredere discussie over de toegankelijkheid van fysio- en oefentherapie niet op. Zorgjob schreef eerder dat kosten en beperkte vergoedingen vooral mensen met chronische aandoeningen kunnen raken.
Lokale experimenten blijven mogelijk
De NZa benadrukt dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars nog steeds nieuwe vormen van organisatie en bekostiging kunnen testen. Dat kan via de Beleidsregel innovatie voor kleinschalige experimenten of via facultatieve prestaties.
De ontwikkeling van nieuwe betaalvormen verschuift daarmee van een landelijk COPD-experiment naar lokale afspraken. Praktijken die hiermee verder willen, moeten zelf samenwerking zoeken met een zorgverzekeraar en afspraken maken over prestaties, tarieven, kwaliteit en evaluatie.
Wat betekent dit voor zorgprofessionals
- De reguliere vergoeding van COPD-fysiotherapie verandert door dit besluit niet.
- Het landelijke experiment met één bedrag per behandeltraject stopt.
- Praktijken hoeven voor deze proef geen aparte contracten en declaratieprocessen verder in te richten.
- Lokale experimenten met andere betaalvormen blijven mogelijk.
- De discussie over kwaliteit, effectiviteit en vergoeding van fysiotherapie blijft open.
Bron: Nieuwsmailing NZa
