Voor fysiotherapeuten die patiënten met schouderpijn in de eerste lijn begeleiden, geeft nieuw onderzoek uit de SIX-Shoulder Study duidelijke richting. Een corticosteroïdinjectie lijkt vooral waarde te hebben voor snelle pijnreductie, terwijl fysiotherapeutisch geleide oefentherapie op de langere termijn beter uitpakt voor pijn en functie. De klinische uitkomsten zijn gepubliceerd in Musculoskeletal Science and Practice; de kosteneffectiviteitsanalyse verscheen in Family Practice.
Injectie helpt sneller, oefentherapie houdt langer stand
In de gerandomiseerde trial werden 200 patiënten met schouderpijn in de huisartspraktijk toegewezen aan een injectiegroep of aan twaalf sessies fysiotherapeutisch geleide oefentherapie. Na zes weken liet de injectiegroep meer verbetering zien, maar op zes, negen en twaalf maanden lag het voordeel bij oefentherapie. Op twaalf maanden bedroeg het verschil op de Shoulder Pain and Disability Index (SPADI) 8,5 punten in het voordeel van oefentherapie. De auteurs wijzen er wel op dat de betrouwbaarheidsintervallen breed zijn, waardoor de effectschatting met onzekerheid moet worden gelezen.
Duurzame winst vraagt om actieve begeleiding
Voor de fysiotherapiepraktijk is vooral relevant dat de meerwaarde van oefentherapie niet zit in snelle symptoomdemping, maar in duurzamere verbetering van pijn en functie. Volgens Erasmus MC was na een jaar 62 procent van de patiënten in de oefentherapiegroep hersteld, tegenover 44 procent in de injectiegroep. Dat ondersteunt een actieve behandelstrategie, maar vraagt wel om goede uitleg dat herstel bij schouderklachten tijd kost en niet lineair verloopt.
Ook patiënten met veel pijn lijken te profiteren
Opvallend is dat patiënten met hoge pijnscores bij aanvang volgens de onderzoekers juist veel baat leken te hebben bij oefentherapie. Dat is een relevant signaal voor fysiotherapeuten, omdat forse pijn in de spreekkamer nog vaak leidt tot terughoudendheid bij bewegen. De bevinding ondersteunt een aanpak waarin zorgvuldig gedoseerd belasten wordt gecombineerd met educatie, geruststelling en coaching op zelfmanagement.
Tijdelijke pijn na oefenen vraagt om verwachtingsmanagement
Bijwerkingen werden vaker gemeld in de oefentherapiegroep dan in de injectiegroep, namelijk bij 25 procent versus 7 procent van de deelnemers. Volgens Erasmus MC ging het bij oefentherapie meestal om tijdelijke pijn na de sessies. Voor fysiotherapeuten maakt dat verwachtingsmanagement extra belangrijk: benoem dat kortdurende klachtentoename kan voorkomen, maar plaats die in het kader van de gunstiger uitkomsten op de middellange en lange termijn.
Ook economisch een bruikbaar argument
De economische analyse bij 183 deelnemers laat zien dat oefentherapie niet alleen klinisch, maar ook maatschappelijk relevant is. De incrementele kosten van oefentherapie bedroegen €428, met een ICER van €14.489 per gewonnen QALY. Bij een betalingsbereidheidsdrempel van €50.000 per QALY was de kans 70 procent dat oefentherapie kosteneffectief is ten opzichte van injecties. Dat geeft fysiotherapeuten ook richting in het gesprek met verwijzers, zeker wanneer werkverzuim en bredere maatschappelijke kosten meewegen.
Wat betekent dit voor de fysiotherapeut?
De praktische boodschap is helder: een corticosteroïdinjectie kan passend zijn als snelle kortetermijninterventie, maar voor duurzame winst in pijn en functie lijkt oefentherapie de sterkere route. De waarde van de fysiotherapeut zit daarbij niet alleen in het oefenprogramma zelf, maar ook in het doseren van belasting, het begeleiden van therapietrouw en het helpen volhouden op momenten dat de patiënt nog niet direct verbetering ervaart.
Bronnen
Effectiveness of a corticosteroid injection versus exercise therapy for shoulder pain in general practice (SIX-Shoulder Study): A randomized controlled trial
Cost-effectiveness of a corticosteroid injection versus exercise therapy for shoulder pain in general practice (SIX-Shoulder Study): a randomized controlled trial.
